Nguồn gốc và ý nghĩa đặc biệt của các loại mứt Tết cổ truyền

Tết đến xuân về, bên cạnh bánh chưng xanh, mâm ngũ quả, dưa hành thì mứt cũng là một món ăn không thể thiếu được. Hãy cùng nhau tìm hiểu về nguồn gốc cũng như  ý nghĩa của khay mứt trong ngày Tết cổ truyền của dân tộc ta.

Tìm hiều về món mứt trong ngày Tết cổ truyền

Mứt là một món ăn tinh thần không thể thiếu được trong ngày Tết cổ truyền của người Việt Nam. Dù trải qua bao nhiêu năm, vị ngọt thơm của mứt Tết vẫn luôn in đậm trong tâm thức của mỗi người Việt như là một món quà tinh túy từ ông bà xưa để lại.

Vậy mứt là gì? Mứt là một món ăn ngọt được chế biến từ các loại trái cây và một số loại củ nấu với đường đến độ khô từ 65% – 70%. Nguyên liệu đường trong mứt rất cần thiết và cần đạt nồng độ khoảng 55% – 60%. Đường không chỉ đóng vai trò làm ngọt mà còn có tác dụng bảo quản và tăng độ đông cho mứt.

Các loại trái cây, củ được dùng để làm mứt rất đa dạng và phong phú từ dâu tây, dừa, khoai lang, táo đến hạt sen, mỗi loại mứt sẽ có một màu sắc và hương vị đặc trưng tùy theo nguyên liệu dùng để chế biến thành. Mứt quả được chế biến ở nhiều dạng, có thể phân thành các dạng: mứt đông, mứt nhuyễn, mứt miếng đông, mứt rim, mứt khô.

Nguồn gốc và ý nghĩa đặc biệt của các loại mứt Tết cổ truyền
Mứt là món ăn truyền thống trong ngày Tết của dân tộc ta

Trong những năm trước đây, cứ mỗi dịp Tết về, người người nhà nhà lại quây quần cùng nhau, riu riu lửa hồng, tự tay nấu đường làm mứt, để chuẩn bị cho những ngày đầu năm, mọi người mời nhau những vị ngọt mà chính bản thân gửi gắm vào đó thay cho lời chúc tốt lành nhất.

Ngày nay, việc chuẩn bị mứt tết đã tiện lợi hơn đáp ứng cho cuộc sống ngày một hối hả. Mọi người không còn tự mình chuẩn bị mứt tết nữa thay vào đó là mua chúng ở ngoài chợ.

Nguồn gốc và ý nghĩa đặc biệt của các loại mứt Tết cổ truyền
Ngồi nhâm nhi miếng mứt cùng với tách trà nóng giúp cho câu chuyện ngày Tết thêm rộn ràng, vui vẻ hơn

Một khay mứt Tết truyền thống luôn có hình tròn, chia làm 8 ô với đầy đủ các loại mứt như mứt gừng, mứt dừa, mứt bí, mứt lạc, mứt quất, mứt sen,… tương ứng với vị chua, cay, ngọt, bùi như chính hương vị của cuộc sống cũng như thể hiện sự hòa quyện của bốn mùa trong năm.

Ý nghĩa của các loại mứt Tết cổ truyền

  • Mứt hạt sen “gia đình sum họp, con cháu đầy nhà”.

Vì là thứ mứt cao sang bậc nhất nên khó có loại mứt gì bì được hương vị với mứt sen trần. Những hạt sen phơi khô, bảo quản chăm chút từ khi còn tươi ngon vụ hè, gần cuối năm mới đem ra ngào đường, làm mứt. Những viên mứt nhỏ tròn, màu hanh vàng, bọc trong lớp vỏ lấm tấm đường, mang vị ngọt ngào mà tinh tế. Không ai có thể ăn nhiều mứt sen một lúc, bởi thật ra mứt có vị ngọt rất sắc. Nhưng đôi lúc nhẩn nha một vài viên, nhấp một ngụm trà thơm, vị ngọt, vị chát cùng hơi nóng ấm quyện hòa lại tạo cảm giác thư thái thú vị, khiến câu chuyện đầu xuân thêm vui vẻ, rộn ràng.

Nguồn gốc và ý nghĩa đặc biệt của các loại mứt Tết cổ truyền
Mứt hạt sen mang ý nghĩa gia đình sum họp, con cháu đầy nhà

Không chỉ mang hương vị độc đáo, bổ dưỡng mà mứt hạt sen còn có ý nghĩa tượng trưng cho một năm mới sum họp, con cháu đầy nhà. Để làm ra một đĩa mứt hạt sen ngon và đạt yêu cầu thì mất khá nhiều thời gian và cầu kỳ từ việc lựa chọn nguyên liệu, sơ chế và chế biến.

  • Mứt dừa “gia đình quây quần, sum vầy, hạnh phúc”.

Mứt dừa từ lâu đã được các gia đình lựa chọn trong ngày Tết nguyên đán, là một món cổ truyền không thể thiếu trong khay mứt ngày Tết.

Nguồn gốc và ý nghĩa đặc biệt của các loại mứt Tết cổ truyền
Mứt dừa nhiều màu sắc hấp dẫn, là món mứt được lựa chọn nhiều nhất trong ngày Tết

Mứt dừa dễ làm, lại thơm và dễ ăn nên thường được các bà, các mẹ lựa chọn để tự tay thực hiện. Mứt được làm từ cơm dừa bào mỏng cùng đường cát trắng, thành phẩm có vị ngọt thơm tự nhiên, vị ngậy béo đặc trưng của cùi dừa. Tùy theo sở thích mà khi chế biến, mứt dừa được thêm màu sắc bắt mắt cũng từ những nguyên liệu thiên nhiên như lá dứa, cà rốt, nước nghệ…Công đoạn tuy giản đơn nhưng để làm ra món mứt ngon cũng là bao thời gian, tâm huyết, tình cảm của người phụ nữ trong gia đình.

Mỗi độ xuân về, gia đình quây quần hàn huyên bên tách trà nóng, cùng nhâm nhi những sợi mứt dừa dai dai, vui miệng, nhiều màu sắc, tất cả đã tạo nên không khí đoàn viên. Mứt dừa không những thơm ngon, ngọt bùi mà còn mang ý nghĩa quây quần, sum vầy, hạnh phúc cho cả gia đình và bạn bè trong năm mới.

  • Hạt dưa – sắc màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn, phát lộc

Tiếng cắn hạt dưa lách tách là âm thanh quen thuộc ngày Tết trong mỗi gia đình, góp phần làm câu chuyện ngày Tết thêm rôm rả, sôi động hơn. Hạt dưa luôn là món ăn quen thuộc nằm trong khay mứt Tết cổ truyền với màu đỏ đặc trưng thể hiện mong muốn may mắn và tài lộc sẽ đến với gia đình.

Nguồn gốc và ý nghĩa đặc biệt của các loại mứt Tết cổ truyền
Màu đỏ của hạt dưa được tin sẽ mang lại may mắn cho gia đình trong năm mới

Hạt dưa còn chứa rất nhiều chất dinh dưỡng tốt cho sức khỏe, giúp tăng cường trí nhớ và tốt cho bộ não.

  • Mứt gừng mang ý nghĩa “cuộc sống đầm ấm, hạnh phúc”

Trong thời tiết se lạnh của những ngày đầu xuân, ngồi nhâm nhi một lát mứt gừng cay cùng tách trà nóng thì quả thật là thi vị, hạnh phúc.

Là một món không thể thiếu trong khay mứt ngày Tết, mứt gừng mang ý nghĩa cầu mong cho một năm mới ấm áp và hạnh phúc cho mọi gia đình.

Nguồn gốc và ý nghĩa đặc biệt của các loại mứt Tết cổ truyền
Mứt gừng mang ý nghĩa cuộc sống đầm ấm, hạnh phúc

Một chút ngòn ngọt phủ quanh vị cay cay nồng ấm của gừng mang lại cảm giác thích thú cho người thưởng thức. Bên cạnh đó, mứt gừng còn có tác dụng giải độc, làm ấm người và kích thích tiêu hóa cho những ngày Tết ăn uống không điều độ.

  • Mứt quất tượng trưng cho “may mắn, an lành và thịnh vượng”.

Ra trái và chín vào đúng dịp Tết nguyên đán, quất như là “trái ngọt” đầu năm của mọi nhà với mong muốn một năm bội thu. Cũng như quất cây, ý nghĩa của mứt quất tượng trưng cho may mắn và thịnh vượng trong năm mới.

Nguồn gốc và ý nghĩa đặc biệt của các loại mứt Tết cổ truyền
Cây quất cũng như mứt quất tượng trưng cho may mắn, an lành, thịnh vượng cho năm mới

Mứt quất có vị vừa ngòn ngọt của đường, vừa chua chua của múi quất, giòn giòn thơm thơm của vỏ quất . Những mùi vị này tạo cho người dùng cảm giác thanh mát lẫn nồng ấm rất thích hợp để dùng vào dịp Tết, khi tiết trời se se lạnh.

Mứt quất có công dụng kích thích tiêu hóa, giúp người dùng bớt đi cảm giác ngán ăn do lượng thức ăn tấp nập ngày Tết. Ngoài ra, mứt quất cũng chữa ho rất hiệu quả.

  • Mứt bí đao “cầu mong sức khỏe tốt, mang đến sự phát triển”

Bí đao có lẽ chẳng còn xa lạ với chúng ta, ta thấy bí đao ở nhân bánh như bánh trung thu, bánh pía thơm ngon và cả Mứt Tết cổ truyền. Bí đao có tính mát, nhiệt lượng thấp, nhiều khoáng chất, là thực phẩm tốt cho da, tóc, người muốn giảm cân. Với những khoáng chất bổ dưỡng có trong bí đao khiến mứt Bí trở thành biểu tượng cho sự phát triển, sức khỏe tốt.

Nguồn gốc và ý nghĩa đặc biệt của các loại mứt Tết cổ truyền
Mứt bí đao không những có nhiều ý nghĩa tốt mà còn rất tốt cho sức khỏe

Sau lớp ngoài giòn ngọt trắng tinh, bên trong là lớp dẻo thanh mát thơm mùi bí đao. Ngoài mùi vị thơm ngon và mang nhiều ý nghĩa may mắn trong năm mới, mứt bí đao còn có công dụng như bài thuốc giải khát, lợi tiểu, tiêu độc cho những cuộc vui tới bến ngày Tết.

Hotline: 0961030885
Chat Facebook
Gọi điện ngay